"THƯA CÔ VÌ SAO LẠI CÓ NHỮNG CHUYỆN NHƯ VẬY?" (tiếp theo)

 

“Lỗi là ở đâu? Không hẳn tại thày cô em lờ mờ cảm nhận như vậy. Nhưng cô ơi sản phẩm giáo dục của cô thày không thể chỉ là những đứa con ngoan ngoãn biết vâng lời. Cuộc sống đang phát triển từng ngày cuộc sống đang đòi hỏi chúng em phải trau dồi tri thức một cách nghiêm túc biết suy nghĩ độc lập và biết sáng tạo đặc biệt là biết tự ý thức về mình để sống tốt hơn sống có ích hơn. Em chưa một lần dám nói “hỗn” với cô vì em không muốn làm cô buồn. Nhưng nếu không vượt qua mặc cảm để viết bức thư này thì em lại vô cùng day dứt…”

 

 Cô kính mến!


... Vì những sự lộn xộn đó nên thày cô phải dồn hết tâm lực cho việc dạy để chúng em... thi chứ không phải dạy để học! Chỉ cần lật trang cuối sách giáo khoa là chúng em thấy rõ các tác phẩm thuộc nội dung thi được ôn rất kĩ còn những bài không trong giới hạn ôn thi thì: “Các em ghi đầu đề thôi chúng ta tập trung vào những bài quan trọng!”. Lúc ấy chúng em thấy cô thật tâm lý vì đa số các bạn thi khối A B nên phải “ưu tiên” thời gian cho các môn tự nhiên. Ban Khoa học Xã hội của mình gần như bị triệt tiêu rồi! Nhưng em thì thấy đau lòng lắm cô ạ vì em tiếc cho môn Văn tiếc cho từng khắc từng giờ trôi đi oan uổng. Những môn không phải thi tốt nghiệp thì cô trò được ngồi “tâm sự”. Rồi ở “lớp chọn” các thày cô phải đầu tư cho đội tuyển ở lớp thường chỉ có các bạn yếu được quan tâm. Thày cô chà xát thật kĩ những “phần tử” có khả năng làm trường hụt chỉ tiêu làm thày cô mất thành tích. Các bạn còn lại hầu như được “thả” (!).

  Thưa cô cuộc vận động “Nói không với tiêu cực” liệu có trở thành một khẩu hiệu trống rỗng hay không khi đã và đang có quá nhiều điều hoàn toàn không hay chút nào vây lấy chúng em từ học hành đến thi cử từ tiếp thu kiến thức đến sử dụng kiến thức? Trường học lẽ ra phải là nơi chúng em được học những điều tốt đẹp nhất thì tại đây sự giả dối vẫn ngang nhiên diễn ra không biết bao giờ mới chấm dứt?

   Giờ học ầm ầm như cái chợ vẫn được điểm 10 vì thày cô nể nhau. Một số thày cô thực tập lên lớp còn lúng ta lúng túng thậm chí dạy sai cả kiến thức nhưng nghe thày Hiệu trưởng công bố kết quả xếp loại thì vẫn thấy những thầy cô ấy đạt loại xuất sắc! Hàng ngày thày cô xa xả mắng học trò dốt nát nhưng cuối năm vẫn cứ 70% học lực khá giỏi 90% hạnh kiểm tốt tốt nghiệp vẫn 100%. Buổi lễ trọng nào chúng em cũng phải ngồi giữa trời nắng đến cả tiếng đồng hồ để chờ đại biểu. Chờ họ đến và lên diễn đàn nói những điều ít ai muốn nghe vậy mà chúng em vẫn phải liên tục vỗ tay để thể hiện lòng hiếu khách! Thày cô luôn dạy chúng em phải trung thực nhưng trước khi thi tốt nghiệp thày cô lại dặn phải gây thiện cảm với giám thị nếu là bạn trường mình thì phải “giúp đỡ” nhưng với trường ngoài thì tuyệt đối không để cho “người ta” nhìn bài. Tại sao lại thế hả cô? Và em lại phải xin lỗi cô khi nhắc lại điều em được nghe kể rằng khi đi thi thày cô cũng “quay cóp” làm y như những việc mà thày cô đã phê phán. Ngày nào đài báo rầm rộ chuyện thày Khoa ở Hà Tây được coi là “anh hùng chống tiêu cực” nhưng đến giờ thì thày còn tiêu cực hơn cả những người thày đã chống! Thế mà thày cô từng dạy em: “Điều gì mình không muốn làm cho mình thì đừng làm cho người khác!”.

   Sau ba năm học và thi thoảng trở lại trường em thấy càng ngày trường mình càng được xây dựng đàng hoàng to đẹp. Nhưng em thấy đắng lòng khi cảm nhận được mỗi viên đá lát mỗi vườn cây đều thấm đầy mồ hôi nước mắt. Năm nào phụ huynh cũng phải nộp thêm bao nhiêu khoản nào là chăm sóc vườn hoa cây cảnh làm sân thể thao xây hàng rào bảo vệ quét vôi ve lớp học mua quạt trần. Cuối khóa thì “ủng hộ” Hội đồng thi...Chưa nói ở trường nọ trường kia số tiền quĩ cho một năm hoạt động của cha mẹ và học sinh lên đến mấy trăm triệu. Đóng góp của phụ huynh thì nhiều thế mà thật lạ lùng - em nói điều này mong cô đừng cho là em quá chi tiết - đến một cái nhà vệ sinh sạch sẽ một chút cho tụi học trò chúng em nhà trường cũng không có nổi. Để đến nỗi cái việc cực chẳng đã là phải đi vệ sinh ở các khu WC không thể bẩn thỉu hơn đã luôn là nỗi ám ảnh kinh hoàng của biết bao nhiêu thế hệ học trò. Điều đáng buồn là chuyện "Wiliam Cường"này báo chí kêu hộ chúng em nhiều lắm nhưng các thầy cô dường như lại không mấy để tâm xem như chuyện vặt. Tại sao lại như vậy hả cô? 

  Chúng em không biết nhiều nhưng cô từng bảo rằng tiền phụ huynh “giúp đỡ” nhà trường nào có đáng kể gì. Ban Giám hiệu phải sấp ngửa đi “xin” các doanh nghiệp các nhà tài trợ. Và cũng vì thế nên năm nào lớp chọn cũng phải có vài suất “ngoại giao” dù điểm “đầu vào” của các bạn ấy còn thua xa điểm chuẩn. Nhập lớp rồi mấy bạn ấy được đi học mà không thèm học bỏ học và trốn học đi chơi điện tử như cơm bữa. Trong khi bao nhiêu bạn khát khao được đến trường chỉ vì điểm thi thấp mà đành rẽ cuộc đời sang ngả khác chấm dứt ước mơ học hành. Em còn nhớ trong buổi sinh hoạt lớp bạn Thành đề nghị chuyển toàn bộ số tiền mua quà mừng ngày 20-11 cho đồng bào miền Trung có bạn quát rất to: “Mày ngu thế!”. Bạn Thành bảo: “Em xem ti vi thấy người ta không có mì để ăn không có nhà để ở trường mình tổ chức 20-11 hoành tráng thế để làm gì?”. Cô lúng túng vài giây rồi từ tốn giải thích: “Việc nào ra việc ấy em ạ em muốn ủng hộ bao nhiêu cũng được còn đây là việc chung của trường mình không bỏ được”. Cô đã tìm ra “chìa khóa” giải quyết vấn đề vừa thỏa mãn ý kiến của học trò vừa không làm hao hụt phần “quà 20-11” của các thày cô. Vâng cô đã không nổi giận mà áp chế chúng em nhưng nếu chúng ta đồng lòng bớt chi tiêu lãng phí đi thì đã có người nghèo được giúp đỡ cô ạ.

   Còn một việc nữa mà nói ra có thể cô sẽ coi là “phạm thượng” vì liên quan đến sinh hoạt của thày cô. Nhưng xin cô hãy nghe em nói một lần. Nhà trường quy định học sinh đến trường phải ăn mặc giản dị mặc áo sơ mi có cổ bẻ không sử dụng điện thoại di động không ăn quà bánh nhưng trong giờ lên lớp em vẫn thấy không ít thày cô nghe điện thoại mang túi to túi nhỏ để giờ ra chơi ăn uống tùm lum. Nhiều thày cô vừa ăn vừa cười nói rất to phản cảm lắm cô ạ. Có một hôm vào giờ Văn cô T. dạy thay ở lớp mình. Cô rất xinh nhưng mặc áo hơi trễ có lúc cô cúi thấp xuống...làm mấy bạn nam ngồi bàn đầu khoái chí còn các bạn gái thì xấu hổ thay cho cô! Kinh khủng nhất là chuyện thày X. dạy toán quên không kéo khóa quần mấy bạn trai bịt miệng không dám cười. Nhận ra “sự cố” thày thản nhiên thò tay kéo đánh “roạt!” trước mặt học sinh và nói chửi: “Mẹ bố chúng mày thấy bố quên thì chúng mày phải nhắc chứ?”! Thày thật “vui tính”!?

      Thày cô vẫn nói với chúng em về mục tiêu giáo dục phát triển toàn diện nhưng nhiều khi thày cô lại không làm như thế. Nhiều bạn trong lớp mình không biết làm vệ sinh lớp học không cầm đến cái cuốc cái xẻng bao giờ...vì phụ huynh đã nộp tiền thuê lao động vệ sinh cả năm rồi. Trường tổ chức cắm trại nhưng không bạn nào biết làm cô lại chỉ đạo thuê tất từ thiết kế đến dựng trại nhổ trại “Để thời gian cô trò mình chơi cho sướng!”. Là giáo viên chủ nhiệm nhưng vì cô bận nên không có thời gian nghe hết tâm sự của chúng em. Cô có biết là ở lớp mình một số thày cô đã công khai gợi ý cho chúng em học thêm đến các lớp để phát tờ rơi quảng cáo? Giờ trên lớp thì thầy cô ấy dạy qua loa nếu chúng em không học thêm thì khó lòng thi đạt điểm cao được. Ban đầu một số bạn không đăng kí những lớp phụ đạo tại nhà như thế nhưng rồi khổ suốt cả năm. Thầy cô không nói gì nặng đâu ạ nhưng chỉ cần nhìn ánh mắt lạnh lùng nhận vài câu mát mẻ lỡ có lỗi thì bị chì chiết thế là đủ ức chế lắm rồi còn đâu tâm trí mà học? Ở lớp 10A6 bạn Tú gan lì nhất kiên quyết không theo lớp học thêm thì trong buổi học cuối kì I cô giáo chủ nhiệm đã đề nghị gặp riêng và không cần giấu giếm nữa: “Nếu em không theo được phong trào của lớp thì thôi gia đình nên cho em chuyển sang lớp khác!”. Bạn ấy ngồi khóc. Chúng em thương bạn lắm và bảo: Thôi cần gì đã thế thì chuyển đi! Nhưng rồi biết chuyển đi đâu hả cô? Lớp nào cũng thế thôi cùng một gầm trời này...rồi trường nào cũng vậy! Bạn Tú đành chấp nhận nộp tiền oan chỉ đến lớp ngồi cho cô điểm danh. Bạn không vào đầu thêm được chữ nào vì ở nhà đã có anh trai học ở trường chuyên dạy cho bạn rồi!

  Có thày cô còn “hướng dẫn” chúng em rằng: “Sau ba năm học dưới mái trường này các em như bầy chim đã đủ lông đủ cánh sắp bay xa chúng ta phải thể hiện niềm biết ơn với các thày cô biết ơn các bác bảo vệ lao công người phụ trách y tế học đường thày dạy quân sự cô dạy hướng nghiệp các thày cô trong Ban Giám hiệu...”. Thế là số tiền “biết ơn” đó tăng lên biết bao nhiêu lần để mua thêm mấy chục suất quà! Chưa kể lớp nào cũng phải có thêm một thứ gì đó “to to” nữa để “kỉ niệm” nhà trường. Các thày cô đi đâu cũng khoe: “Học sinh trường mình chu đáo hiếu nghĩa có trước có sau!”. Các cô chủ nhiệm thì mát mặt! Chỉ các bạn con nhà nghèo là phải cắn răng mà chịu đựng thôi cô ạ. Cô của em thì không phải là người tham em biết rõ như vậy. Nhưng dần dà em nhận thấy những phẩm chất tốt đẹp mà em đã từng cảm nhận ở cô cũng ngày một hao mòn. Em nhớ hồi đầu phát hiện thấy phong bì của phụ huynh khéo léo gài trong bó hoa cô đỏ mặt và tìm cách trả lại. Sau rồi tình trạng không thay đổi không thấy cô trả lại lần nào nữa. Đã có lúc em đau xót nghĩ đến đề văn mà cô đã ra cho lớp tập quán xấu ban đầu là khách qua đường sau nó ở chung nhà và trở thành chủ nhà khó tính. Cô còn kể về con Sói xin gửi một chân vào nhà Cừu sau đó thì gửi cả hai chân và nhảy luôn vào nhà ăn thịt lũ cừu bé bỏng. Cô có thấy là những bài học đó vô tình đã được “ứng dụng” vào cô rồi không?

  Em hết sức xin lỗi cô vì đã không giấu được suy nghĩ của mình. Nhưng cô hãy tin rằng trong trái tim bé nhỏ của em luôn có chỗ cho tình yêu thương thày cô. Thày cô cũng là con người cũng có gia đình cũng phải vất vả trong cuộc mưu sinh. Đa số thày cô là tốt không thiếu những người đã tận tụy làm việc hết mình vì sự tiến bộ của chúng em. Những lời chuyện trò tâm huyết những việc làm thấm đầy tình thương yêu và ý thức trách nhiệm mà nhiều thày cô dành cho chúng em làm sao chúng em có thể quên? Em xin khắc ghi tận đáy lòng những điều ân nghĩa. Dưới mái trường này rất nhiều thế hệ học trò chúng em đã lớn khôn và nhận về mình bao tình cảm tốt đẹp. Ngôi trường sẽ mãi phong kín trong em với những hoài niệm còn lặng im run rẩy. Trong đó có biết bao kỉ niệm đẹp của tuổi học trò hồn nhiên và vụng dại. Nhưng cũng còn một số điều chưa đẹp không chịu ngủ quên...như em đã kể lại trong thư...Lỗi là ở đâu? Không hẳn tại thày cô em lờ mờ cảm nhận như vậy. Nhưng cô ơi sản phẩm giáo dục của cô thày không thể chỉ là những đứa con ngoan ngoãn biết vâng lời. Cuộc sống đang phát triển từng ngày cuộc sống đang đòi hỏi chúng em phải trau dồi tri thức một cách nghiêm túc biết suy nghĩ độc lập và biết sáng tạo đặc biệt là biết tự ý thức về mình để sống tốt hơn sống có ích hơn. Em chưa một lần dám nói “hỗn” với cô vì em không muốn làm cô buồn. Nhưng nếu không vượt qua mặc cảm để viết bức thư này thì em lại vô cùng day dứt. Từ nơi xa xôi em nhớ cô nhớ nhà buồn đến khóc. Em thấy mình có lỗi thật nhiều. Nhưng dù cô có mắng mỏ hay không coi là “học trò cũ” đi nữa em vẫn mãi mong muốn được là đứa con bé bỏng của cô là công dân có trách nhiệm của nước Việt. Cô sẽ không bao giờ phải ân hận vì đã sinh ra em lần thứ hai. Và em mong một ngày nào đó về thăm trường em sẽ được cô trìu mến nắm tay và bảo với em rằng: “Cô hiểu em. Cô chia sẻ với em. Cô sẽ cố gắng để những điều làm em phải dằn vặt sẽ không còn tồn tại trên đời này nữa!”.

                            

                                   Mãi là trò nhỏ của thày cô.

                                                 Phạm Thị Mẫn

 

(Nguồn: Văn nghệ Thái Nguyên số 8/2011)

nguyenthuyquynh

Gửi NBC

Cảm ơn bạn đã cùng trao đổi. Thực ra những điều em Mẫn viết tất cả những ai quan tâm đến ngành giáo dục đều biết cả. Nhưng biết là một chuyện nhìn nhận thực trạng ấy thế nào và giải quyết nó ra sao thì bạn thấy đấy ngay ở cái sân nho nhỏ này cũng có những luồng ý kiến khác nhau thì xem ra cái "mớ bùng nhùng" của nền giáo dục nước nhà chắc còn lâu lắm mới gỡ nổi phải không bạn?

nguyenthuyquynh

Gửi anh Thạch Cầu

NTQ cảm ơn anh đã chia sẻ tâm trạng của mình. Đọc comment của anh em thấy buồn tê tái và thương các bạn của mình hơn. Phải "sống lay sống lắt lỡ cầm còi phải thổi lỡ cầm cờ phải phất một cách vô hồn..." cũng không hẳn là lỗi của họ phải không anh?
Nhưng không lẽ mọi sự cứ mãi thế này...?
Cũng phải khác đi chứ!

nguyenthuyquynh

Tá Ngô yêu quý!

Tớ có thêm lý do để cảm ơn tác giả - học trò Phạm Thị Mẫn vì qua sự kiện bức thư này tớ thêm hiểu và nể cô bạn thân. Không chỉ là người trong cuộc mà phải là người đã yêu nghề trọng nghiệp thì mới bỏ công ra trao đổi cặn kẽ thấu đáo đến thế!
Tớ sẽ đưa 3 còm của cậu thành một entry tiếp sau bức thư này. Tá Ngô chuẩn bị tinh thần trao đổi tiếp với các bạn đọc quan tâm nhé!
P/s: Bài Nói với con về côn trùng in rồi đấy về Bướm và Ong nhận được báo chưa?

nguyenthuyquynh

Chào anh Nguyễn Đức Thiện

Báo em đăng hai kỳ dư luận cũng xôn xao ý kiến khác nhau lắm anh ạ. Em đang làm tiếp kỳ 3 đăng tải các ý kiến của thầy cô giáo chắc còn kỳ 4 nữa. Nói thật dễ mất lòng. Tác giả bức thư này dũng cảm lắm mới dám viết những điều mà ai cũng biết nhưng không nói/không nói được. Anh tiếp tục theo dõi nhé!

Vãng Lai

Vãng Lai

Như Tá Ngô thì tóm lại đã là học trò thì phải biết tới công lênh to lớn của thầy cô phải biết im lặng để giữ gìn tình thầy - trò?

nguyenthuyquynh

Bạn HungHoa

Cảm ơn Thúy Quỳnh và các bạn. Những bức thư này đã cho tôi nhìn thấy người Thái Nguyên ở một góc độ khác.
-----
Tôi hiểu đây là một... lời khen? Cảm ơn bạn!
Rất vui vì bạn đã hiểu sự chân thành của chúng tôi. Cũng như bạn và những người có lương tri khác chúng tôi chỉ mong sao cuộc sống bớt những buồn phiền con em chúng ta được sống và hít thở trong môi trường giáo dục lành mạnh nhân văn. Nói với nhau những sự thật cho dù đau lòng cũng là để tìm cách thay đổi trước hết là thay đổi chính mình phải không bạn?

nguyenthuyquynh

Chị Bạch Dương quý mến!

Nhầm có tí ti thôi không sao mà chị! Em sửa cho đúng ý chị rồi ạ.

NBC

Không thể lặng im...

Những điều em Mẫn nói trong thư khiến tất cả những ai quan tâm đến ngành giáo dục không thể im lặng được nữa. Qua con mắt và cách nói của trẻ con em đã động chạm đến hầu hết những vấn đề quan trọng của ngành GD. Văn phong khúc chiết sáng sủa chứng tỏ một tư duy tốt và ý thức trách nhiệm sâu sắc trước những điều mình đã suy nghĩ.
Tôi xúc động trước nỗi đau đớn của thachcau. Không có một trái tim lớn không thể đau như vậy.
Tôi cũng xin cúi đầu bái phục trước tầm nhìn xa nhãn quan rộng cách đánh giá con người và sự việc thật sắc sảo của bác Tá Ngô. Bác đã lí giải cặn kẽ đầy đủ nguyên nhân khách quan chủ quan của những vấn đề cốt tử trong "quốc nạn" của GD. Nước mình còn nhiều người giỏi như bác thì làm sao không thay đổi được tình hình?
Giá mà có vị lãnh đạo Nhà nước vào đây để trả lời cho chúng tôi biết thêm. Chẳng lẽ các vị không nắm rõ cụ thể mọi tình hình rằng GD đã sa sảy đến mức nào rồi? Tại cái đầu hay tại trái tim? Tại sao các vị lại lặng im?

thachcau

góp ý

Tôi thực sự không muốn commet vào bài này dẫu rằng đọc đi đọc lại lá thư của em Phạm Thị Mẫn. Tôi thành thật tỏ lòng mình như thế tuy hơi khiếm nhã với Thuý Quỳnh và em Mẫn cùng bạn đọc.
Tại sao tôi lại như vậy? Vì rằng tôi không thể bình yên vì bài viết. Vì nó nói gần hết cái thực trạng "sự nghiệp trồng người" lâu nay của đất nước mình.
Ông Nguyễn Thiện Nhân lên làm Bộ trưởng nền giáo dục nước nhà gửi gắm biết bao hy vọng. Thế nhưng "Vũ như cẩn" !
Nhìn đứa học trò xương cốt đang thì phát triển mà mang cái ba lô chiếm 20 đến 30% trọng lượng thấy mà u ám ! Nhìn thấy phong này trào khác ở lứa tuổi THPT tuổi hình thành tính cách và nhân cách phải buộc học gian nói dối!
Nhìn những người thầy sống lay sống lắt lỡ cầm còi phải thổi lỡ cầm cờ phải phất một cách vô hồn...
Chao ôi! thế đấy nó là thế đấy trời ạ!
Cuối cùng tôi xin kính trọng em Mẫn em nói đúng dám nói. Chúc em cố gắng thành công!

Tá Ngô

Phần cuối

Thứ hai tớ muốn nói với cô học trò đó trong tư cách của một người “như là mẹ” của cô học trò đó một điều. Cho dù cuối bức thư em có nói lời xin lỗi có lấy lí do là ý thức của một công dân nước Việt thì cũng không thể xoa dịu được nỗi buồn và cao hơn là nỗi đau của cô giáo em cũng như của tất cả những người làm nghề giáo.
Những gì em nói với ý thức công dân là đúng. Nhưng những gì em nói với tư cách là học trò thì không thể tha thứ được. Em hãy đọc lại đoạn thư dưới đây xem:
Cô của em thì không phải là người tham em biết rõ như vậy. Nhưng dần dà em nhận thấy những phẩm chất tốt đẹp mà em đã từng cảm nhận ở cô cũng ngày một hao mòn. Em nhớ hồi đầu phát hiện thấy phong bì của phụ huynh khéo léo gài trong bó hoa cô đỏ mặt và tìm cách trả lại. Sau rồi tình trạng không thay đổi không thấy cô trả lại lần nào nữa. Đã có lúc em đau xót nghĩ đến đề văn mà cô đã ra cho lớp tập quán xấu ban đầu là khách qua đường sau nó ở chung nhà và trở thành chủ nhà khó tính. Cô còn kể về con Sói xin gửi một chân vào nhà Cừu sau đó thì gửi cả hai chân và nhảy luôn vào nhà ăn thịt lũ cừu bé bỏng. Cô có thấy là những bài học đó vô tình đã được “ứng dụng” vào cô rồi không?
Thầy cô có dạy cho em rằng: con người có hai mắt có hai tai có cái đầu và chỉ có một cái lưỡi; hai mắt để biết nhìn nhiều hai tai để biết nghe nhiều cái đầu để nghĩ nhiều và một cái lưỡi để nói ít và nói hay?
Thầy cô có dạy cho em rằng với những người yêu thương chăm chút dạy dỗ mình thì phải biết ơn phải biết nói làm sao cho không làm đau lòng họ?
Thầy cô có dạy cho em biết vị trí và vai của một người học sinh là như thế nào không? Cái cách phán xét cô giáo của mình như thế không được chấp nhận.
Q ạ! Đọc đoạn thư trên mình cứ nhớ đến bài thơ của Q. Chắc chưa đến 30 năm mà cô giáo kia đã gặp cái cảnh cô học trò tâm phúc “trở bút một lần mà đò tan vạn mảnh” đấy. Thật buồn nếu trong đời có một cô học trò như vậy!
Chúng ta không vì ngợi khen em mà nương nhẹ cho em về điều này. Bởi vì chúng ta có một phần trách nhiệm trong việc giáo dục các em về cách cư xử trong cuộc sống.